1071 Malazgirt Savaşından Önce Anadolu’da Kimler Yaşıyordu?

26 Ağustos 1071’deki Büyük Selçuklu Devleti Sultanı Alparslan’ın, Bizans Kralı Romen Diyojen ile çarpıştığı Malazgirt Meydan Savaşından sonra Anadolu’nun kapılarının Türklere açıldığını hepimiz daha ilkokul sıralarındayken öğrenmiştik. 200.000 kişilik devasa Bizans ordusunun topyekun imhasıyla sonuçlanan Malazgirt Savaşından sonra Sultan Alparslan, komutanlarını aşiretleriyle birlikte Anadolu’ya göndererek burada beylikler kurdurdu. Böylece Anadolu’ya ilk Türk yerleşimi başlamış oluyordu. Peki Türkler bir sel gibi Anadolu’ya göç etmeye başladığında bu topraklarda kimler yaşıyordu?

Türkler Gelmeden Önce Anadolu’da Kimler Vardı?

Sultan Alparslan’ın komutanları, Selçuklu Beyleri Anadolu’ya geldiğinde burada Rumlar, Ermeniler, Süryaniler, Araplar ve az miktarda da Hristiyan Türkler yaşamaktaydı. Bu ırki olarak heterojen ortamda siyasi iktidar olarak yalnız Bizans İmparatorluğu bulunmaktaydı. Özellikle Doğu Anadolu’da belirgin bir Ermeni nüfus vardı. Bizans İmparatorluğu bölgedeki Ermeni nüfusunun bir kısmını İç Anadolu’ya göç ettirmişti.

Anadolu’nun Hristiyan Türkleri

1071’den önce Anadolu’da Hristiyan Türkler de yaşamaktaydı. Üstelik bunlar bizzat Bizans İmparatorluğu tarafından Anadolu’ya yerleştirilmiş Türklerdi.

1071’den çok önce, Karadeniz’in kuzeyinden Balkanlar’a göç etmiş Uz, Kıpçak(Kuman) ve Peçenek gibi Türk boyları vardı. Bu Türk Boyları zamanla Hristiyanlaşmış ancak Türklük özelliklerini yitirmemişlerdi.

Bugün Romanya’da hala bu şekilde yaşayan Uz Türkleri mevcuttur. Uz Boyunun, Oğuz Boyu ile aynı olduğu düşünülür. Sadece Müslümanlığı seçmiş olanlar kendilerine Oğuz derken, tarihin kadim zamanlarında Orta Asya’dan Balkanlar’a göçen aynı boya mensup kavim ise kendini Uz Türkü olarak adlandırmıştır.

Balkanlarda yaşayan bu Hristiyan Türk Boyları birçok defa paralı asker olarak Bizans’ın emrine girmişlerdi. Bizans İmparatorluğu dindaşları olan bu boyları, Müslüman Selçukluların sınır boylarına yaptığı akınlara karşı koyabilmek için Balkanlardan alıp Anadolu’ya yerleştirmişti. Öyle ki 1071’deki Bizans İmparatorluğunun devasa ordusunda Peçenek ve Uz Türkleri’de bulunmaktaydı. Hatta bazıları savaştan bir gün önce saf değiştirerek soydaşlarının tarafına katılmayı seçti.

Anadolu’nun Türkleşmesi

26 Ağustos 1071’deki Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu’nun kapısı Türklere sonuna kadar açılacaktı. Çünkü ortada Anadoluyu savunacak bir Bizans Ordusu kalmamış, bütün gücüyle Malazgirt’e gelen ordu geleneksel Türk Savaş Taktikleri; Sahte Ricat, Turan, Kurt Kapanı planları ile tamamıyla imha edilmişti.

Bundan sonra Anadolu’ya bir sel halinde Türk akını başladı. Sultan Alparslan, başta Artuk Bey olmak üzere komutanlarına Anadoluyu fethetme görevi verdi. Bundan sonraki süreçte Anadolu’daki ilk Türk Beylikleri kurulacaktı.

Malazgirt’in üzerinden daha birkaç sene geçmeden Sultan Alparslan tarihte pek de bir örneğine rastlanılmayan garip bir şekilde, kendine aşırı güveni sayesinde öldürüldü. Bunun ani ölüm üzerine Büyük Selçuklu Devletinde bir taht kavgası başlayacaktı. Alparslan’ın kardeşleri ve çocukları arasında bu iktidar kavgası yaşanırken, Alparslan’a akrabalığı daha uzak olan, bu yüzden daha az şansa sahip Hanedan Üyesi Kutalmışoğlu Süleyman Şah Anadolu’ya geçecekti.

Anadolu Selçuklu Devleti

Anadolu’ya geçen Kutalmışoğlu Süleyman Şah burada kısa bir zamanda Anadolu Selçuklu Devletini kurdu. Büyük Selçuklu Devletinin bir devamı olmayan, hatta birbirine rakip iki Selçuklu Devleti ortaya çıkmış oldu böylece. Sultan Alparslan’ın oğlu Melikşah Büyük Selçuklu Devletinin başına geçince, Anadolu Selçuklularını ortadan kaldırmak için Bizans’la bile işbirliği yapmaya hazırdı. Ancak bu anlaşma için ömrü yetmeyecekti.

Sonuç olarak Anadolu’nun Türkleşmesi bir yandan Artukoğulları, Saltukoğulları, Danişment Gazi, Mengücekoğulları gibi beylikler; diğer yandan ise yine bu beyliklerle aynı zamanlarda kurulup, sonra bunları kendi bünyesinde toplamayı başaran Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın kurduğu Anadolu Selçuklu Devleti ile olacaktı. İki yüz senenin üzerinde Anadolu’da hakimiyet sağlayacak olan Anadolu Selçuklularının Moğollar tarafından yıkılması sonrasında ise başka bir Türk Devleti kısa zamanda tekrar siyasi birliği sağlayacaktı ki; bu da tabi ki Osmanlılardı.

Anadolu’ya Ne Zamandır Türkiye Deniliyor?

1071’deki büyük zaferden sonra Anadolu’ya hızla Türk göçü başlamıştı. Zaten göçebe yaşayan Türkler hayvanları ve çadırlarıyla Anadolu’ya akın ettiler. Tarihçi Faruk Sümer 1085’ten itibaren Avrupalıların Anadolu’ya Türkiye demeye başladıklarını belirtir. Batılı tarihçiler Malazgirt’ten sonra Anadolu’ya Turchia/Turquie, yani Türklerin yaşadığı yer anlamında Türkiye olarak adlandırdıkları görülür.