Dede Korkut Hikayeleri Özeti: Dirsehan Oğlu Boğaç Han(1)

Bayındır Han Oğuzların en büyük hanıdır ve her yıl Oğuz Beylerini çağırıp onlara şölen vermektedir. Yine bu şölenlerin birinde oğlu olanı ak otağa, kızı olanı kızıl otağa, ne oğlu ne de kızı olanı ise kara otağa oturtmalarını emreder. Oğuz Beyleri şölene geldiklerinde Bayındır Han’ın emri üzerine ak, kızıl ve kara otağa oturtulurlar.

Dirse Han’da Oğuz Beylerinden biridir. Ne oğlu, ne de kızı olmadığı için kara otağa oturtulur. Altına kara keçe serilir. Önüne kara koyunun yahnisinden koyulur. Dirse Han diğer beylerin ak ve kızıl otağa oturtulmuşken, kendisinin neden kara otağa oturtulduğunu, altına kara keçe serildiğini, önüne kara koyunun yahnisinden getirildiğini sorunca; oğlu kızı olmayanı Allah lanetlemiştir, Bayındır Han’da lanetler. Yersen ye, yemezsen git; denilmiştir.

Bunun üzerine Dirse Han aşağılanmış bir şekilde evine döner. Eşine Bayındır Han’ın şöleninde yaşanılanları anlatır. Eşi de ona bir çocuk vermesi için iyilik yapıp, Allah’a yalvarması gerektiğini söyler. Dirse Han bundan sonra nerede bir aç görse doyurur. Çıplak görse giydirir. Borçluyu borcundan kurtarır. Tepe gibi et yığar. Göl gibi kımız sağdırır. Sonra da Oğuz Beylerine şölen verir. Onların duasını alır. Dualar kabul olur ve sonunda Dirse Han ile eşinin bir oğlu olur.

Bayındır Han’ın meclisinde yine bir şölen vardır. Boğalar güreştirilecektir. Boğalardan biri meydana bırakılınca oradaki çocuklara kaçmaları için bağrılır. Lakin Dirse Han’ın oğlu kaçmaz. Boğa üstüne gelince başına bir yumruk atar ve güreşmeye başlarlar. Sonunda Dirse Han’ın oğlu boğayı yener. Oğuz töresince erkek çocuğu bir kahramanlık yapınca ismini alır. Dirse Han’ın oğlu da 15 yaşında bu güreşin ardından isim alacaktır. Dede Korkut gelip ona Boğaç ismini verecektir. Artık oğlu kahramanlık yapıp isim alınca, Dirse Han’da hanlığı oğluna bırakacaktır.

Dirse Han hanlığı Boğaç’a verir. Yeni bey Boğaç Han olunca, Dirse Han’ın 40 yiğidi bu durumdan memnun olmaz. Boğaç Han’a iftira edip, babasını öldüreceği dedikodusunu yayarlar. Dirse Han’ın kanına girip, oğlunu ona öldürtmeye çalışırlar. Dirse Han, kendisini öldüreceğini düşündüğü oğlu Boğaç’a sırtından bir ok atar ve onu öylece bırakıp otağına geri döner. Bunun üzerine Boğaç’ın anası oğlunu aramaya dağlara çıkar ve onu yaralı bir halde bulur. Hızır’ında yardımı ile kısa zamanda iyileşecek, ama anası haricinde herkes onu ölü bilecektir.

Bu sırada Dirse Han’ın kanına girip, oğluna ok atmasına sebep olan 40 yiğidi, Dirse Han’a ihanet eder. Dirse Han’ı esir edip gavur iline götürürler. Eşi kocasını kurtarması için oğluna gider. Boğaç Han’da gidip babasını kurtarır. Baba ile oğul tekrar kucaklaşır. Tüm bunları duyan Hanlar Hanı Bayındır Han’da Boğaç’a Hanlık verir.