Hanedanlığın Sonu – Osmanoğulları, Romonovlar, Habsburglar

Birinci Dünya Savaşı ile Türkiye’de Osmanlı Hanedanlığının, Rusya’da da Romanov Hanedanlığının, Avusturya-Macaristan’da da Habsburg Hanedanlığının yıkıldığı görülür. Aynı zamanlarda fakat farklı şekillerde tasfiye olan üç büyük hanedanlığın sonunu kısaca özetledik.

1. Osmanlı Hanedanlığı

Son Padişah Vahdettin Oğluyla Beraber İstanbul’dan Ayrılırken…

Osmanlı Hanedanlığı önce 1922’de son padişah Vahdettin ve oğlunun İstanbul’dan kendi isteği ile çıkması ve  sonra 1924’te TBMM tarafından çıkarılan kanunla 155 hanedan üyesinin Türkiye topraklarından sürgün edilmesiyle son bulmuştur. Osmanlı Hanedanlığı diğerlerine göre çok daha kalabalıktır. Sürgün yasasıyla hanedan üyeleri başta Fransa, Mısır, Londra olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerine dağılmıştır. Son padişah Vahdettin önce Mekke’ye sonra Mısır’a en son da İtalya’nın San Remo şehrine yerleşmiş ve dört sene sonra akciğer yetmezliğinden ölmüşken, sürgün edilen son halife 2. Abdülmecit, Fransa’da Nice’ye yerleşmiş ve 1944 yılında burada ölmüştür.

Sürgün yasası önce Enver Paşa’nın çocuklarına(eşi Naciye Sultan’dan ötürü hanedan üyesidirler), 1954’te hanedan kadınlarına, 1974’te ise erkekler içinde kalkarak yurda dönüş yapmaları ve atıldıkları Türk vatandaşlıklarının geri verilmesi sağlanmıştır.

Osmanlı Hanedanı bugün Türkiye’de halk tarafından saygı duyulan bir konumdadır. Cumhuriyet devrinde, Türkiye aleyhine bir hareketin içinde olmamaları bunda önemli bir etkendir.

2. Romanov Hanedanlığı

Son Rus Çarı 2. İvanov ve Ailesi 1918’de kurşuna dizildi.

Hanedanlıkların tasfiyesinde en feci akıbete uğrayan Romanovlar oldu. Son Rus Çarı Nikolay, karısı, dört kızı ve hemofili hastası oğlu 1918’de hapis bulundukları evin bodrum katına indirildi. Burada idam fermanları okunup kurşuna dizildiler. Sonraki günlerde Romanov ailesinin birçok üyesi daha kurşuna dizildi, bazıları ise ülke dışına çıktı. Avrupa’ya kaçan Romanov prenslerinden birçoğu taht üzerine hak iddia ettiler.

3. Habsburg Hanedanlığı

Son Avusturya-Macaristan İmparatoru 1. Karl

Doğuda imparatorluklar savaşla, batıda evlilikle kurulur, derler. Habsburglar tam da bunu ifade eder şekilde Avrupayı evlilik yoluyla adeta örümcek ağı gibi sarmışlar, birçok Avrupa ülkesini yüzyıllar boyu yönetmişlerdir. Habsburglar’ın merkezi sayılabilecek yer ise Viyana’dır.

Habsburgların ,1. Dünya Savaşında başında bulundukları devlet Avusturya-Macaristan İmparatorluğuydu. Savaşın sonunda imparatorluğun dağılmasıyla hanedanlığında sonu geldi. Tıpkı Osmanlı Hanedanlığı gibi Habsburglar da sürgün edildi, mal varlıklarına el konuldu. Ama hanedanlığın ve Avusturya’nın son imparatoru olan Karl, kaybedilen tahtı geri almak için silahlı mücadeleye bile girdi. Ancak 1922’de, henüz 35 yaşındayken solunum yetmezliğinden öldü. Habsburglar’ın ülkelerine dönmesi ise 1960’lardan sonra sürgün yasasının kalkmasıyla olmuştur.