Kızılderili Atasözleri – Kadim Bir Bilgelik

Kristof Kolomb Amerikayı keşfedene kadar kadim sırlarıyla kendi topraklarında barış içinde yaşayan Kızılderililer, tarihin en büyük ve uzun süren soykırımına uğradılar. Onlardan dünyaya kalan yegane miras ise içinde kadim sırların olduğu atasözleri oldu.

Kristof Kolomb: Tarihin Kara Bir Lekesi – Kızılderili Katliamı isimli yazımızı okumak için tıklayabilirsiniz.

Kızılderili Atasözleri

Doğa

  • Biz ağaçlara zarar vermek istemeyiz. Ne zaman onları kesmemiz gerekse, önce onlara tütün ikram ederiz. Odunu asla ziyan etmeyiz, lazım olduğu kadar keser, kestiğimizin hepsini kullanırız. Eğer onların hislerini düşünmez ve kesmeden önce tütün ikram etmezsek, ormanın diğer bütün ağaçları gözyaşı dökecektir, buda bizim kalbimizi yaralar.
  • Avlayacaksan en zayıf geyiği avla, çünkü sağlam olanlar yeni neslin devamını sağlayacaktır.
  • İnsan tabiattan uzaklaştıkça kalbi kararır.
  • Yeryüzünü kaplayan ve bir tutam saç gibi Toprak Ana’nın bedeni üzerinde serilen bitkilere ilişkin bilgi edin ki yaşamda güçlenesin.
  • Yapmamız gereken her şeyi eski sadeliğine döndürmektir, böylece bozulan düzenimiz yeniden kurulacaktır.
  • İlk baharda usul usul yürü; toprak ana hamiledir…
  • Her şey aynı nefesten alır: Hayvanlar, insanlar, ağaçlar… Hayvanlar olmazsa insanlar ne yapar? Tüm hayvanlar gitse insanların ruhu büyük bir yalnızlığa boğulur, insanlar yalnızlıktan ölür.
  • Her bitki bir hastalığı tedavi etmek için büyür.
  • Su gibi olmalıyız. Her şeyden aşağıda, ama kayadan bile kuvvetli.
  • Yeryüzü, bize atalarımızdan miras kalmadı, çocuklarımızdan ödünç aldık.

Aşk

  • Aşkı tanıdığında, Yaratıcıyı da tanırsın.
  • İlk öğretmenimiz kendi kalbimizdir.
  • Sevgi ile yorulmadan ilerleriz. Sevgi ile, sadece onunla başkaları için fedakarlık yapabiliriz.
  • Soruyu yüreğinden sor, cevap da yürekten gelecektir.
  • İnsanın gözleri öyle kelimelerle konuşur ki dil onları telaffuz edemez.
  • Gözlerde yaş yoksa, ruh gökkuşağına sahip olamaz.

Cesaret – Savaş

  • Düşmanımı cesur ve kuvvetli yap! Eğer onu yenersem utanç duymayayım.
  • Korktuğunuz işi yaparak korkuyu öldürün.

Öğüt

  • Dur, dinle! Hep konuşursan hiç bir şey duyamazsın!
  • Dinleyin, yoksa diliniz sizi sağır edecek!
  • Cevap vermemek başlı başına bir cevaptır.
  • Yaşlılar konuşmaya başladığı zaman sessiz ol ve dinle!
  • Kullanılmayan bilgi suistimal edilmiş demektir.
  • Önce nasıl konuşulacağını öğren, sonra nasıl öğretileceğini öğren.
  • Bir insanı küçümsemek akılsızlık, çok büyük görmekte korkaklıktır.
  • Yaşlılık ölüm kadar şerefli değildir. Yine de çok kimse onu ister.
  • Ölüler güç ve bilgilerini beraberinde götürmez, yaşayanlara ilave eder.
  • Kehanet, muhtemel bir olayı kesin bir bakış ile görmekten başka şey değildir. Hava ya bulutlu olacaktır yada güneş açacaktır.
  • Kartalı vuran kendi tüyünden yapılmış oktur.
  • Her şey halkadır. Her birimiz kendi hareketlerimizden sorumluyuz. Hepsi döner dolaşır, bize gelir.
  • Günümüzde insanlar bilgiyi arar oldu, hikmeti değil. Halbuki bilgi mazidir, hikmet ise istikbal.
  • Gözün ile değil, yüreğin ile hüküm ver.
  • Eğer bir ülkede gölgelerin boyu insanların boyunu geçmiş ise o ülkede güneş batıyor demektir.

İnanç

  • Şükredecek bir şey bulamıyorsan içindeki kusuru ara!
  • Işığı önüne al da yürü, gölgen arkandan ister gelsin, ister gelmesin…
  • Gölgeli yol çamur üretir.
  • Tanrı’dan korkmayan insan kuvvetli değildir.
  • Zevklerimiz sığdır, dertlerimiz ise derin.
  • Sessizlik bir çeşit duadır.
  • Hakikat meydana gelmez, o zaten vardır.
  • Bütün dinler Tanrı’ya dönüş yolunda bastığımız taşlardır.
  • Ellerimi öyle yap ki; senin yaratıklarına saygı duysun. Ve kulağıma öyle keskinlik ver ki; senin sesini işitsin. Beni akıllı yap ki; benim insanlarıma öğrettiklerimi anlayayım.
  • Sadece gerçekleşmesini arzu ettiğim şeyleri istemek için dua etmem, çünkü insan kendisi için en iyinin hangisi olduğunu bildiğini iddia edemez. En iyinin hangisi olduğunu bilen sadece Wakan Tanka’dır, onun arzularına daima boyun eğerim. Bu kolay değildir, bazıları bunu imkansız bulur. Fakat ben duanın gücünü gördüm. Bu yüzden daima Yaratıcı bana doğru yolu, kendi yolunu izleyebilmeme yarayacak hikmet bahşetmesi için dua ederim.
  • Ulu Ruh’un kelimeleri meşe yaprağı gibi sararıp düşmez: çam yaprağı gibi ilelebet yeşil kalır.
  • Şeytan hakkında konuşmayın. Gençlerin kalbinde merak uyandırır.
  • Unutmayın, çocuklarınız sizin değildir. Onu Yaratıcı’dan ödünç aldınız.
  • Nimet de külfet de Büyük Ruh’un elindedir. Bazen onun külfeti, bizi nimetinden daha fazla akıllandırır.
  • Dünyadaki her şeyin bir sebebi vardır. Her bitki bir hastalığı tedavi etmek için büyür. Ve her insan bir görevle yaratılmıştır.

Barış

  • Barış ve mutluluk her anda mevcuttur. Barış ve mutluluk her adımdadır. Ruhun meseleleri için siyasi çözümler yoktur.
  • Üç barış vardır: Birinci barış en önemli barıştır. İnsan ruhundadır o. İnsan, kainatla ve kainatın bütün güçleri ile olan ilişkisini, beraberliğini fark ettiğinde, kainatın merkezinde Büyük Ruh’un durduğunu ve bu merkezin her yerde, her birimizin içinde olduğunu fark ettiğinde birinci barış sağlanmıştır. Bu gerçek barıştır, diğerleri sadece bunun akisleridir. İkinci barış iki fert arasında olan barıştır. Üçüncü barış ise iki millet arasında yapılandır. Fakat hepsinden önce, anlamalısınız ki gerçek barış dediğim birinci barış, insanın ruhundaki barış yoksa ne fertler ne de milletler arasında barış olabilir.
  • Öfkenin sizi zehirlemesine izin vermeyin.
  • Her birimizin farklı bir rüya gördüğünü hatırlatmakta fayda var.
  • Bütün Kızılderililer her yerde durmadan dans etmelidir. Önümüzdeki ilk yaz Yüce Ruh gelecek. Bütün av hayvanlarını geri getirecek. Avdan geçilmeyecek bu topraklarda. Bütün ölü Kızılderililer geri gelecek ve yeniden yaşayacaklar.

Beyaz Adam

  • Karanlık gecelerin sabahında doğan güneşle uyandık, durgun göllerde yıkandık, esen yelde yüzümüzü güneşe çevirdik, kurumuş dalları yaktık, ağaçları kesmedik… Beyaz adamdan farkımız buydu.
  • Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.

Doğruluk

  • Yanlışı gören ve önlemek için el uzatmayan yanlışı yapan kadar suçludur.
  • Senin vicdanın senden başkasını temsil edemez.
  • Kaybetmeyi ahlaksız bir teklife tercih et. İlkinin acısı bir an, diğerinin vicdan azabı bir ömür boyu sürer.
  • İnsan iki ruhludur. İçinde bir iyi köpek, bir de kötü köpek kavga eder. Hangisini daha çok beslersen o kazanır.
  • Fakir olmak, şerefsiz olmaktan daha küçük bir meseledir.

Dostluk

  • Bir düşman çok, yüz dost azdır!
  • Eğer herkes bir başkası için bir şey yaparsa dünyada ihtiyaç içinde kimse kalmaz. Sadece bir kişiye yardım et! Şimdiki usul bu değil ama inanıyorum, insanlar bunu öğrenecekler.
  • İhanet arkadaşlık zincirini karartır, fakat vefa onu her zamankinden parlak yapar.
  • Bir başkasının kabahati hakkında konuşmadan önce her zaman kendi çarığının içine bak.
  • Gerçek bir misafirperverliğin olduğu yerde çok söze ihtiyaç yoktur.Ağlamaktan korkma! Zihindeki ıstırap veren düşünceler gözyaşı ile temizlenir.
  • Bir kere al şunu demek, iki kere ben vereceğim demekten iyidir.
  • Hayat hem vermek hem almaktır.
  • Komşun hakkında hüküm vermeden önce, iki ay onun makosenleriyle yürü!

Kaynak: Kızılderililer, Bartolomeo de las Casas