Osmanlı Neden Yıkıldı? Denge Politikası Nedir?

Osmanlı Neden Yıkıldı ? Denge Politikası Nedir?

Osmanlı Neden Yıkıldı? Osmanlı Devletinin var olma çabasını sürdürdüğü son 120 yıllık devrinde(1798-1918), birçok felaketten kurtulmasında, toprakları üzerinde planları olan İngiltere, Fransa ve Rusya arasındaki anlaşmazlıklar ve Osmanlı’nın bunu denge politikası olarak kullanması önemli bir paya sahiptir. İngiltere, Fransa ve Rusya’nın, Osmanlıyı paylaşma konusunda anlaşması ise Avrupa içinde dengeleri değiştirecek yeni bir gücün, Almanya’nın ortaya çıkmasıyla olmuştur.

Almanya’nın Dengeleri Bozması

Otto Van Bismark

Otto Van Bismark

Almanlar, Avrupa’da 1871’den önce küçük devletçikler halinde yaşıyorlardı. Bu devletçiklerden en güçlüsü olan Prusya, Başbakan Bismark’ın liderliğinde diğer Alman Devletçikleri ile birleşerek kısmen Alman milli birliğini sağladı ve Almanya 1871’de kuruldu. Almanya kuruluşundan itibaren gerek sanayisi gerek ordusu bakımından güçlü bir ülkeydi. Ayrıca kurulduktan sonra Avusturya-Macaristan ile müttefik oldu, siyasi olarak daha da güçlendi.

Yeni Denge – İNG-FRA-RUS Yakınlaşması

1815 Viyana Kongresinde büyük devletler toplanıp, Fransız ihtilali sonrası çıkan milliyetçilik akımına karşı statükoyu yani dengeyi hep birlikte koruma altına aldılar.  Burada yeni bir dünya düzeni, yeni bir denge oluşmuştu. Osmanlının son 120 yılında varlığının devam etmesini sağlayan da bu denge durumuydu. Ama 1871’de Almanya’nın yeni bir güç olarak ortaya çıkmasıyla her şey bozuldu.

1854 Kırım Savaşı

Fransız,Osmanlı ve İngilizler 1854 Kırım Savaşında Ruslara karşı beraber…

Almanlar, Avusturya-Macaristan ile müttefik oluyorlardı. Kara Avrupa’sında, Fransa bu tehdidi yakından hissediyordu. Fransa’dan sonra sıranın kendisine geleceğini bilen İngiltere, Fransa ile müttefik oluyordu. Ama Almanya ve Avusturya-Macaristan ittifakı dünyanın en büyük kara ordusuna sahipti. Bu ittifakı sıkıştırmak için, doğudaki büyük devlet Rusya’nın da yardımı gerekiyordu. Şimdi İngiltere, Fransa ve Rusya birbirine muhtaçtı. Oysa Osmanlı’nın daha önce stratejisi üç devletten biri kendisine saldırdığında diğerlerini yardıma çağırmaktı. Daha önce Napolyon Fransa’sı Mısır’a saldırdığında İngiltere, Rusya ve Osmanlı birlikleri beraber savaşmışlardı. Yine 1854’te Rus ordusuna karşı Kırım Harbinde Osmanlı, İngiliz, Fransız askerleri beraber savaşmıştı.

Sonuç – Denge Politikasının Sonu

Osmanlı Neden Yıkıldı? Almanya’nın yeni bir süper güç olarak dünya sahnesine çıkmasının sonucu 1. Dünya Savaşıdır. Daha önce Osmanlı’nın varlığını bir şekilde birbirlerine karşı savunmuş olan İngiltere, Fransa ve Rusya; Alman tehdidine karşı birleşmiş, Osmanlı topraklarını daha savaş bitmeden Syces-Picot-Sazanov görüşmesiyle paylaşmış, imzaları atmışlardır. Syces-Picot-Sazanov sırasıyla İngiltere-Fransa-Rusya dış işleri bakanlarının soy adlarıdır. Bu gizli anlaşmaya göre savaş sonunda en değerli ganimet İstanbul Ruslara, Irak İngilizlere, Suriye Fransızlara bırakılmıştır. Daha sonra ise Rusya’da 1917 ihtilali olunca planlar değişmiş, Sevr Projesiyle Osmanlıyı küçük bir karadeniz ülkesi olarak sınırlarını çizmişlerdir.

Sevr Antlaşması

Sevr Anlaşmasına göre Anadolu…

Bu durum denge politikasının sonudur. Osmanlı Almanlar ile dengeyi sağlamaya çalışsa da dengelerin değişmesi 1. Dünya Savaşı’na yol açmış, ne Osmanlı ne Almanya istediği neticeyi alamamıştır.

Syces-Picot-Sazanov gizli anlaşmasını dünyaya tanıtan ise, 1917 ihtilali sonrası hükumeti ele geçiren Bolşevik Rusya’dır. Rusya sarı kitap adıyla gizli anlaşmaları yayınlamıştır.

Osmanlının 1. Dünya Savaşı’na Neden Almanya’nın Yanında Girdiği Hakkındaki Makalemize Buraya Tıklayarak Ulaşabilirsiniz.