Propaganda Nedir, Nasıl Olmalıdır, Türleri Nelerdir ?

Propaganda, insanları aslında düşünmeyecekleri bir şeyi düşündürmek, aslında yapmayacakları bir işi yaptırmaktır. Hedefi, kitleler veya yığınlardır. Kullanılan araçlar gazete, kitap, tv, dergi, sinema, çizgi film, sosyal ağ gibi insanların iletişim sağladığı her şeydir. Propagandanın temel amacı kitlelere istenilen fikrin aşılanmasını sağlamaktır. Zaten propagandanın Latince kökü de fidan dikmek, yeşertmek anlamlarına gelir. O halde propaganda beyinlere fikir ekmek, yeni fikirler yeşertmek olarak tanımlanabilir.

Peki iyi bir propaganda nasıl olmalıdır ?

Propaganda Nasıl Olmalı

İyi bir propagandanın içinde her zaman bolca hakikat bulunur. Verilmek istenen mesaj hakikatlerin arasında gizlenir. Propaganda inanılır, güvenilir olmalıdır. İnsanlar tarafından hoş karşılanacak şekilde sunumu yapılmalıdır. Aynı zamanda dikkat çekici olmalı, kamuoyunda ilgi uyandırmalıdır. Basit olmak toplumu ikna etmenin gereğidir. Bu yüzden propaganda karmaşık fikirler yumağı olmamalıdır. İyi bir propaganda basit ve kesindir. ”Bir yalanı kırk defa söylersen doğru olur” derler. Propaganda da bu şekilde kırk defa söylenmeli, sürekli olmalıdır.

Propaganda Türleri

Propaganda türleri bilgi alınan kaynağa göre beyaz, gri ve kara propaganda olmak üzere üçe ayrılır.

Beyaz Propaganda doğru olan bilgidir. Kaynağı bellidir. Burada amaç gerçekten var olan durumdan kitlenin haberinin olmasını sağlamaktır.

Gri Propagandada kaynak belirsiz fakat bilginin doğruluğu delillere dayanır. Propagandacı kimliğini gizli tutarak kitlelerin fikirlerini manipüle etmeye çalışır. Yakın dönemde ülkemizdeki bir siyasi parti liderinin seks kaseti sosyal medya üzerinden servis edilmiş, sonucunda genel başkan istifa etmek durumunda kalmıştı. Kimin servis ettiği belli olmayan bu durum gri propagandaya bir örnektir.

Kara Propaganda kaynağın belirsiz veya uydurma olduğu, bilginin yalanlar üzerine kurulduğu propagandadır. Herkesin artık malumu olduğu üzere ABD’nin Irak’a saldırısı öncesinde Saddam Hüseyin’in nükleer ve kimyasal silah ürettiği bilgisi kara propaganda örneğidir.

Propagandayı Fark Etmek

Propaganda aslında her yerde olmasına rağmen, toplumun geneli tarafından kabul edildiği için fark etmek zordur. Mesela aslında ihtiyacınız olmadığı halde, sattığı malın bir ihtiyaç olduğuna inandırmaya çalışan her reklam ekonomik amaçlı bir propagandadır. Bir ülkenin büyüme rakamlarını abarta abarta anlatan siyasetçi veya tersi de propagandadır. Faili meçhul bir cinayetin kim tarafından işlendiğini tahmin eden bir gazetecinin yazısı da propagandadır. Propaganda illa yalanlar veya gerçekler üzerine kurulu değildir. Amacı sadece kitleye kendi düşüncesini yalanlar veya doğrularla kabul ettirmektir.