Safran Nedir ? Nasıl Yetiştirilir

Safran Nedir ?

Dünyanın en pahalı baharatı olarak bilinen safran, aynı isme sahip bitkiden elde edilmektedir. Latince ismi Crocus Sativus olan bitki, sonbahar aylarında çiçek açan, 15 – 25 cm boya erişebilen, kuraklığa ve soğuğa karşı dayanıklı, soğanlı bir bitkidir. Bitkinin çiçekleri mor renge sahiptir. Baharat bu çiçeklerde bulun liflerin kurutulması ile elde edilmektedir. Çiçeklerde üç tane sarı renkli erkek organ bulunmaktadır. Fakat çiçeğin asıl önemli kısmı koyu kırmızı rengi olan dişi organdır. Baharat bu dişi organların kurutulmasıyla elde edilir.

Safranın Hasadı ve Yetiştirilmesi

Eylül ayında ekimi yapılan safran soğanlarının çiçeklenmesi, ekimin ilk haftalarından başlayarak kasım ayının ortalarına kadar devam eder. Safranın hasat yapıldığı zaman, safranın çiçeklenme dönemidir. Ilıman iklimleri seven bitki, özellikle çiçeklenme döneminde kuru ve güneşli havaları sever. Bitkinin hasadı, şafak saatlerinde çiçekler henüz açmadan yapılmak zorundadır. Çiçekler toplandıktan sonra gölge bir yerde bekletilerek açması sağlanır ve safran elde edilecek olan dişi organ çiçekten ayrılır. Bu aşamada henüz çok nemli olan lifler sıcak odalarda on iki saat kurumaya bırakılır. Tamamen kuruduğunda ağırlının yüzde yetmişini kaybeden liflerden geriye safran kalır.

Kontrol Aşaması

Dünyanın her yerinden lüks restoranların ilgi duyduğu safran, kalite ve saflık açısından çok iyi olmak durumundadır. Gıda ve baharat analizi yapan firmalar yılda binlerce ürüne binlerce test uygulayarak, birçok açıdan safranın kalitesini kontrol etmektedirler. Laboratuvar ortamında son teknoloji ile çalışan uzmanlar safranların, salmonella gibi patojenik ( hastalığa neden olan her türlü organizma ) bakteriler taşımadığından emin olmak için bir dizi test yapmaktadırlar. Değeri çok yüksek olan ve bundan dolayı kırmızı altın diye anılan bu baharat, art niyetli insanların suistimaline maruz kalabiliyor. Toz haline gelmiş safranın içine şeker, ezilmiş tuğla, çiçeğin boyanmış ucuz kısımları gibi maddelerin eklenmesinin önüne geçmek için, safranın test aşamasında titizlikle çalışılıyor. Safranın içine karıştırılan boya ve kimyasal ürünleri tespit etme işleminden sonra, laboratuvar onayı alan safran, paketleme işleminden sonra satışa sunulur.

Safranın Kullanım Alanları ve Genel Bilgiler

Yaygın olarak baharat olarak kullanılmasının yanı sıra ilaç, ve boya ham maddesi olarak da kullanılmaktadır. Safrandan elde edilen ürün miktarının az olması değerini daha fazla artırmıştır. Bir kilo safran elde edebilmek için yüz altmış binden fazla çiçek gerekmektedir.