Yüzyılın Adamı: Profesör Gazi Yaşargil Kimdir?

Prof. Dr. Gazi Yaşargil Kimdir?

Mahmut Gazi Yaşargil 1925’te Diyarbakır Lice’de doğar. Babası Lice Kaymakamı’dır. Ancak güvenlik sorunlarından dolayı annesi, ablası ve henüz altı aylık olan Mahmut Gazi Ankara’ya taşınır. Gençliği Ankara’da geçer. Ankara Erkek Lisesi’nde sınıf arkadaşı Can Yücel ile tanışır ve dostlukları böylece başlar.
Can Yücel, edebiyat ile yakından ilgilen dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’in oğludur.

Zaten Can Yücel de Türk Edebiyatının unutulmaz bir şairi olacaktır. Gazi Yaşargil, liseden sonra Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesini kazanır. Sonra da yurt dışında okuma isteğini Can Yücel’in babası, dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’e söyleyerek, Almanya’ya burslu olarak Tıp okumaya gönderilir. Söylenenlere göre Can Yücel’de yurt dışında okumak istemiş, hatta bunun için harçlıklarından para bile biriktirmiştir. Lakin ayrıcalık yaptığı düşünülmesin diye Hasan Ali Yücel oğlunu Avrupa’ya göndermez. Can Yücel’de bunun üzerine biriktirdiği parayı Gazi Yaşargil’e verir.

Gazi Yaşargil, Almanya’da tıp okumaya başlar. Lakin bir müddet sonra Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı yaşandığı için devlet, yurt dışında okuyan tüm öğrencilerini Türkiye’ye çağırır. Ancak eğitiminin bitmesine az bir zaman kalan Mahmut Gazi Yaşargil, yurda dönmek yerine kendi imkanlarıyla İsviçre’ye giderek eğitimine orada devam eder ve  1950 yılında doktorasını alır.

Gazi Yaşargil, İsviçre’de doktor olarak kariyerine başlar. Kısa bir zaman sonra nöroloji alanında en iyi doktorlardan biri olarak adını Avrupa’da duyurur. İsviçre’de neredeyse 50 sene kalır. İsviçre yasaları, altmış yaşını geçen doktorların ameliyata girmesini yasak ettiğinden son yirmi senedir de Amerika’da yaşamaktadır. Şu ana kadar dokuz bin civarında beyin ameliyatı gerçekleştiren Gazi Yaşargil bu alanda bir rekor kırmıştır. Beyin ameliyatlarında kendi icat ettiği aletleri kullanmış ve onlara kendine ait isimler vererek tıp literatürüne Yaşargil Klipsi, Leyla Ekartörü gibi aletleri katmıştır.

Otomatik Leyla Ekartörü

Otomatik Leyla Ekartörü – Gazi Yaşargil’in icat ettiği ve kızının adını verdiği ameliyatlarda kullanılan alet

Türkiye’de Vatandaşlıktan da Atıldı, TBMM Onur Ödülünü de Aldı!

Gazi Yaşargil’in başına talihsiz bir olay gelir. Eğitim hayatını aksatamadığı için memleketine dönemeyen Gazi Yaşargil, askerlik yapmadığı için vatandaşlıktan atılır. Artık Türkiye’ye giriş ve çıkış yapamamaktadır. Lakin Turgut Özal’ın çabalarıyla tekrar vatandaşlığa alınacaktır.

Aldığı onca ödüle, Amerika’da nöroloji alanında Yüzyılın Adamı seçilmesine, Türkiye’de hastanelere, laboratuvarlara isminin verilmesine, TBMM Onur Ödülünün ilkinin kendisine verilmesine rağmen mütevazi bir adamdır. Vatandaşlığa tekrar alındıktan sonra Türkiye’ye her altı yedi ayda bir gelmeye başlar. İlk defa gelişi de Ankara’ya, Bayındır Hastanesine olmuştur. Ankara’da kaldığı kısa süre içinde dört beyin ameliyatına girer, konferanslar verir. Babacan tavırları, girdiği ameliyatlardan ve verdiği konferanslardan para almamasıyla insanların gönlünü kazanır.

Bugün mesleğine Amerika’daki Arkansas Üniversitesinde devam eden ve dünyanın dört bir tarafında bir gezgin gibi sürekli ameliyatlara giren Gazi Yaşargil, Bolu’da Abant İzzet Baysal Üniversitesi bünyesinde bir Beyin Cerrahisi Hastanesi kurmak istiyor. Gerek Yeditepe, gerek İzzet Baysal gerekse de Ankara Üniversitesi Gazi Yaşargil’i bünyelerine katmak için her türlü fedakarlığa razılar. Kendisini; beynin temizlik işçisi olarak değerlendiren Profesör, belki de yakın zamanda Bolu’da kendi gibi dünyaca ünlü beyin cerrahlarının yetişmesine öncülük edebilir…

Gazi Yasargil eski bir röportajı izlemek için tıklayın

Milli Eğitim Sistemimizin Sorunları isimli yazımız için buraya tıklayabilirsiniz.